Donatello là một nghệ sĩ, nhà điêu khắc người Ý nổi tiếng ở thế kỷ 14-15, là gương mặt quan trọng của thời kỳ Phục Hưng. Ông nổi tiếng với các bức phù điêu có chủ đề tôn giáo.

david-1

Donatello, "David," tượng đồng, 1440 (Ảnh: Patrick A. Rodgers - Wikimedia Commons [CC BY-SA 2.0])

Nhân vật David trong Kinh thành là một chủ đề vô cùng phổ biến trong nghệ thuật Phục hưng. Nổi tiếng nhất phải kể đến tác phẩm 'Tượng David' trên đá cẩm thạch của huyền thoại Michelangelo. 

Nhưng trước đó, nhà điêu khắc tới từ Florentine, Ý Donatello (1386-1466) đã thực hiện bức tượng David bằng đồng, hình tượng David ở phiên bản này có điểm khác biệt so với loạt tác phẩm sau đó. David xuất hiện trong bức tượng dưới hình dáng của một chàng thợ săn trẻ tuổi đang giẫm chân lên chiếc đầu của gã khổng lồ Goliath sau khi đã giết hạ hắn. 

Đương thời, tượng David của Donatello là một tác phẩm mang đậm giá trị tiên phong bởi nó là tác phẩm phù điêu đầu tiên khắc họa nhân vật trong trạng thái khỏa thân kể từ thời cổ xưa, đồng thời, là tác phẩm điêu khắc độc lập đầu tiên của thời kỳ Phục hưng. 

Mặc dù không thể phủ nhận tượng David của Donatello có phần bị lu mờ bởi tác phẩm của Michelangelo, nó vẫn được ca ngợi, được đánh giá cao bởi nét độc đáo so với các tác phẩm chân dung anh hùng trong Kinh thánh khác. 

Donatello là ai?

david-2

Chân dung Donatello, thế kỷ 16 (Ảnh: sailko - Wikimedia Commons [CC BY-SA 3.0, CC BY 2.5])

Tên đầy đủ của Donatello là Donato di Niccolò di Betto Bardi. Ông được sinh ra tại thành phố Florence, Ý vào khoảng năm 1386. Ông bắt đầu học nghệ thuật tại xưởng của một thợ vàng, ông bắt đầu được biết đến vào năm 1410 sau khi tham gia cuộc khi thiết kế cho ba cánh cửa nổi tiếng của một nhà thờ tại Florence. Tài năng của Donatello đã nhanh chóng nhận được sự chú ý từ người chiến thắng chung cuộc là danh họa Lorenzo Ghiberti (1381-1455), người đã mời ông tới học việc tại ngôi xưởng danh giá của mình. 

Theo như nhà sử học Giorgio Vasari, Donatello đã nhanh chóng tới Roma cùng đồng nghiệp Brunelleschi (1377-1446). Tại đó, họ được học về điêu khắc cổ điển của Roma và Hy Lạp, điều này được phản ánh rõ ràng qua lối tiếp cận nghệ thuật của Donatello. Dần dần, Donatello trở thành một trong những người dẫn đầu hồi sinh điêu khắc cổ điển ở giai đoạn đầu Phục hưng, tập trung vào 3 yếu tố: chuẩn xác trong tỉ lệ, hiệu ứng đa chiều, và phối cảnh. 

Khoảng năm 1430, khi sự nghiệp của Donatello đang ở thời kỳ đỉnh cao, ông đã gặp được người bảo trợ cho mình là Cosimo de' Medici (1389-1464), một chính khách, chủ ngân hàng, người đã dẫn dắt nền chính trị của thành phố Florence nơi ông sinh ra và đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển văn hoá vượt bậc của thành phố này. Nhận được sự bảo trợ của Medici, Donatello cho ra đời bức tượng David. 

Câu chuyện về David và Goliath

david-3

Andrea Vaccaro, "David và chiếc đầu của Goliath," 1634 (Ảnh: Wikimedia Common)

Câu chuyện về David và Goliath xuất hiện trong cuốn Books Of Samuel thuộc bộ quy điển của Kinh thánh Hebrew, là một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất được đưa vào nghệ thuật Công giáo, đặc biệt là ở hai giai đoạn Phục hưng và Barốc. Câu chuyện kể về chàng David, một chàng trai chăn cừu trẻ người Do thái, người đã chấp nhận thử thách đối đầu với kẻ đứng đầu của tộc Philistines là Goliath. Mặc dù không phải là chiến binh được đào tạo, David đã đánh bại Goliath chỉ với một chiếc nã bắn đá. Chàng đã chặt đầu gã khổng lồ bằng chính thanh kiếm của hắn. Trong bối cảnh của kinh thánh, chiến thắng của David trước Goliath là chiến thắng của chính nghĩa trước cái ác. 

Vậy là David, chàng trai trẻ được tiếp nhận sức mạnh và sự gan dạ từ Chúa đã trở thành một nhân vật được yêu thích của nghệ thuật Phục hưng. Những gương mặt nổi tiếng như Donatello, Michelangelo, và Bernini đều khắc họa David trong hình dáng của một chàng trai trẻ đang tràn đầy nhiệt huyết và sức mạnh. 

Tượng David của Donatello

Bức tượng cẩm thạch

david-4

Ảnh: Wikimedia Commons (CC BY-SA)

Trước khi tượng David bằng đồng ra đời, Donatello đã từng thực hiện một tác phẩm phù điêu khác với nhân vật chính là David. Bức tượng được đặt hàng bởi năm 1408 và được dự định đặt trên nóc trụ ốp tường tại Nhà Nguyện Florence. Sau này, nó được đặt tại Palazzo Vecchio - tòa thị chính của Florence, Ý. 

Bức tượng điêu khắc David cẩm thạch được cho là tác phẩm lớn đầu tiên của nhà điêu khắc, đánh dấu sự chuyển mình của ông từ phong cách Gô-tích - một phong cách phổ biến tại Ý - hướng tới phong cách cổ điển. Mặc dù với tác phẩm này Donatello đã có nỗ lực khắc họa theo hướng hiện thực, biểu cảm của nhân vật còn khá cứng, còn bị ảnh hưởng nhiều bởi phong cách Gô-tích. 

Bức tượng đồng

david-5

"David," tượng đồng, thế kỷ 15 (Ảnh: Rufus46 - Wikimedia Commons [CC BY-SA 3.0])

 

Khoảng thập niên 40 của thế kỷ 15, sau khi hoàn thành bức tượng cẩm thạch David - Donatello nhận được đơn đặt hàng của Cosimo de' Medici yêu cầu ông đúc bức tượng David bằng đồng. Bức tượng mang đậm hơi hướng cổ điển với hình ảnh nhân vật chính trong trạng thái khỏa thân, và kỹ thuật khéo léo của Donatello đã giúp ông thực hiện thành công bức phù điêu độc lập đầu tiên của giai đoạn Phục hưng. 

david-6

Chi tiết bản sao trên chất liệu nhựa của tượng đồng "David" (Ảnh: Lee M - Wikimedia Commons [CC BY-SA 3.0])

Tác phẩm khắc họa hình ảnh David giẫm chân lên chiếc đầu đã bị chém rời của gã khổng lồ Goliath. David xuất hiện trong trạng thái lõa thể, chỉ đội độc chiếc mũ mang đậm phong cách Phục hưng được trang trí bằng chiếc vòng nguyệt quế và đi một đôi bốt hở bàn. Bên tay trái chàng trai trẻ cầm hòn đá đã dùng để hạ gục Goliath, tay phải là chiếc gươm chém đầu kẻ thù. 

Chàng David hiện lên thật trẻ trung và tuấn tú. Từng chi tiết của bức phù điêu đều được khắc tạc tinh tế, tỉ mẩn, nổi bật nhất có lẽ là mái tóc xoăn dài ngang vai. Dáng đứng của chàng hiên ngang, nụ cười của chàng biếng nhác và thoả mãn sau khi đã hạ gục kẻ thù. Chủ đích của Donatello khi khắc họa chàng David là một chàng trai trẻ là để thể hiện quan điểm rằng David chiến thắng Goliath không phải nhờ sức mạnh thể chất của chàng mà bởi sức mạnh được truyền tới bởi Chúa. 

david-7

Chi tiết tượng đồng "David," thế kỷ 15 (Ảnh: David's Patoot - Wikimedia Commons [CC BY-SA 3.0])

Di sản của Donatello

david-8

Ảnh: Stock Photos - Zvonimir Atletic/Shutterstock

Lối tiếp cận cổ điển của Donatello với bức điêu khắc có tác động lớn tới nghệ thuật Phục hưng trong suốt giai đoạn quattrocento - thuật ngữ mô tả những sự kiện nghệ thuật và văn hóa tại Pháp vào thế kỷ 15. Tương tự các đồng nghiệp như Brunelleschi và Ghiberti,  Donatello đã quay lưng lại với phong cách Gô-tích để hướng tới lối tiếp cận mang tính hiện thực và nhân văn.

Sự chú trọng của ông vào tỷ lệ cơ thể cùng với những phát kiến khác trong bộ môn điêu khắc đã tạo ảnh hưởng lớn không chỉ tới nghệ sĩ thời kỳ Phục hưng mà còn tới rất nhiều thế hệ nghệ sĩ về sau. Trong cuốn Cuộc đời của nghệ sĩ, nhà sử học Vasari có viết rằng: "Donatello có thể được coi là người đầu tiên giới thiệu nghệ thuật điêu khắc trong giới cận đại."

david-9

Michelangelo, "David," điêu khắc trên đá cẩm thạch, 1501-4 (Ảnh: Jörg Bittner Unna - Wikimedia Commons [CC BY 3.0])

Năm mươi năm sau khi bức tượng David ra đời, Michelangelo (1475-1564) đã thực hiện phiên bản tượng David trên chất liệu cẩm thạch. Mặc dù bức tượng có quy mô lớn hơn về kích thước, nhưng rõ ràng, tác phẩm đời sau cũng chịu ảnh hưởng phần nào từ bức tượng David của Donatello về sự chuẩn xác trong tỷ lệ giải phẫu bên cạnh ảnh hưởng từ nghệ thuật Hy Lạp và La Mã cổ đại.

Tin liên quan

Ứng dụng của Bạc trong nghệ thuật và thiết kế

Nước Mỹ có một truyền thống lâu đời trong nghề chế tác đồ bạc kim — từ những chiếc đĩa cổ lạ mắt đến những chiếc thìa bạc trong các cửa hàng lưu niệm. Không chỉ là một nghề thủ công, chế tác bạc còn là một bộ môn nghệ thuật, ở đó, người nghệ nhân tạo ra những tác phẩm đa dạng về chủng loại, từ những chiếc thìa đơn giản tới những đĩa trang trí khổng lồ.


Xem chi tiết: Ứng dụng của Bạc trong nghệ thuật và thiết kế

Dulux từ AkzoNobel ra mắt giải pháp sơn với tính năng thanh lọc không khí trong nhà lần đầu tiên tại Việt Nam

Thương hiệu Dulux của AkzoNobel, công ty sơn và chất phủ hàng đầu thế giới, chính thức ra mắt Dulux Better Living Air Clean, sản phẩm sơn nội thất gốc sinh học siêu cao cấp với khả năng nâng cao chất lượng không khí trong nhà. Đây là sản phẩm sơn nội thất gốc sinh […]


Xem chi tiết: Dulux từ AkzoNobel ra mắt giải pháp sơn với tính năng thanh lọc không khí trong nhà lần đầu tiên tại Việt Nam

Nét độc đáo của ngôi nhà dùng gạch trần để xây ở Mexico

Việc sử dụng gạch trần để xây dựng căn nhà 100 m2 ở ngoại ô thành phố Mexico này vừa tạo nên sự mới lạ, độc đáo, đồng thời tiết kiệm được chi phí rất nhiều cho gia chủ mà vẫn rất tinh tế, thú vị.


Xem chi tiết: Nét độc đáo của ngôi nhà dùng gạch trần để xây ở Mexico

10 gam màu sơn giúp bạn hạnh phúc hơn mỗi khi thức dậy

Việc dậy sớm không phải là dễ dàng, nhưng sở hữu một phòng ngủ với màu sắc tràn đầy năng lượng và cải thiện tâm trạng có thể khiến việc dậy sớm trở nên dễ chịu hơn rất nhiều. Tông màu này luôn mang lại cảm giác cân bằng, ấm áp. Khi kết hợp với […]


Xem chi tiết: 10 gam màu sơn giúp bạn hạnh phúc hơn mỗi khi thức dậy

Ngôi nhà có cầu thang “ôm cây”

Khu đất 7,1 x 19 m dành cho kiểu nhà ống được biến thành ngôi nhà với những khoảng xanh xen kẽ, “nhà trong vườn – vườn trong nhà”.


Xem chi tiết: Ngôi nhà có cầu thang “ôm cây”

Sơn thông minh có khả năng tiêu diệt một số chủng virus Corona

Tờ Daily Mail đưa tin hãng sản xuất sơn Airlite tuyên bố loại “sơn thông minh” này có khả năng hấp thụ các chất ô nhiễm và mùi hôi, đồng thời tiêu diệt một số chủng virus Corona. Airlite cho biết mỗi mét vuông bề mặt được phủ sơn của hãng này có sức lọc […]


Xem chi tiết: Sơn thông minh có khả năng tiêu diệt một số chủng virus Corona

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân. Với tình hình thời tiết ngày càng khắc nghiệt khi thiên tai xảy […]


Xem chi tiết: Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

Ngôi trường mầm non hình xoắn ốc

Một công trình thiết kế tập trung vào không gian hoạt động thể chất cho trẻ có diện tích 2.500m2 tại quận Cầu Giấy, Hà Nội.


Xem chi tiết: Ngôi trường mầm non hình xoắn ốc

Khách sạn Babylonstoren ở Nam Phi chính thức mở cửa Vườn gia vị

Supernormal thiết kế lớp học kiểu mới cho trung tâm giáo dục trẻ em ở Massachusetts

Phòng tắm sẽ trông như thế nào trong tương lai?

Ván gỗ: Sự khác nhau giữa gỗ MDF, MDP, Plywood và OSB

10 ý tưởng thông minh để trưng bày nồi và chảo trong bếp

Thiết kế cửa gỗ xoay giúp căn hộ ở São Paulo trở nên mềm mại hơn

Phân biệt Coverlet, Duvet, Quilt và Comforter

9 cách để tận dụng tối đa không gian sân hiên nhà bạn

Yusuke Seki với lột xác Bang & Olufsen Audio Kyoto

10 sắc đỏ rạng rỡ cho Powder Room (phòng tắm dành cho khách)