Ngôi nhà không đơn thuần là nơi ta sinh sống mà còn nắm giữ nhiều vai trò trong hành vi và tâm lý của con người. Theo tâm lý học môi trường hay tâm lý học vũ trụ, sự tương tác giữa con người và không gian họ sinh sống bao gồm: ánh sáng, màu sắc, cấu hình, vật liệu, tỷ lệ,... đều mang đến những ảnh hưởng nhất định. 

Tâm lý học về không gian là gì?

Theo Dave Alan Kopec, giáo sư tại trường Kiến trúc và Thiết kế Mới ở San Diego, tâm lý học về không gian là nghiên cứu về mối quan hệ và hành vi của con người với không gian kiến trúc và môi trường tự nhiên. Thông quan những phản ứng của não bộ với môi trường kiến trúc, không gian có tác động trực tiếp đến tiềm thức của con người, góp phần vào việc xây dựng cảm xúc và nhận thức.  Mặc dù không phải là yếu tố ảnh hưởng, nhưng tâm lý học về không gian khiến các kiến trúc sư có trách nhiệm trong việc xây dựng các giải pháp kiến trúc cho người dùng. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Tầm quan trọng của kiến ​​trúc như một tác nhân kích thích sức khỏe thể chất, sinh lý và tâm lý ngày nay đang trở thành một chủ đề có liên quan đáng kể

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Thiết kế của các tòa nhà và không gian đô thị nên được chú ý về mặt tâm lý và sức khỏe với cư dân xung quanh

Với sự gia tăng của những công trình kiến trúc trong những thập kỷ qua, không gian có thể trở thành sự phản ánh cho tình trạng cuộc sống bên trong đó. Đô thị phát triển, mọi người lựa chọn cuộc sống “xếp chồng lên nhau” trong những tòa nhà cao tầng. Nhà cửa và công việc được định hướng theo hướng sản xuất nhanh. Việc sử dụng không gian và sự hiểu biết tâm lý đằng sau nó có ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống trong những thập kỷ tương lai. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Những tòa nhà cao tầng san sát nhau là đặc trưng của các đô thị đông đúc, tuy nhiên, mỗi một tòa nhà mọc lên còn cần được cân nhắc đến chất lượng cuộc sống của con người

Ảnh hưởng của không gian đến tâm lý và hành vi con người

Từ việc tạo ra sự ấm áp và an toàn, cảm giác hạnh phúc hoặc tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả, không gian có thể có nhiều tác động đến cách chúng ta hành động hoặc về những gì chúng ta cảm thấy. Chính vì thế, các biện pháp thiết kế và sáng tạo nên được xem xét theo nhu cầu xã hội và tâm lý của người sinh sống.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Ánh sáng và bảng màu sắc là một phần yếu tố tạo nên cảm giác bình yên cho căn phòng này

Đưa tâm lý học không gian vào trong kiến trúc, các kiến trúc sư cần lưu ý về các yếu tố như: sự an toàn, khả năng kết nối xã hội, sự thuận tiện trong di chuyển và những tác động kích thích giác quan. Cụ thể, những yếu tố đó bao gồm: ánh sáng, màu sắc, nghệ thuật, thông gió,...

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Không chỉ đáp ứng về mặt kiến trúc, những yếu tố thiết kế trong không gian cần có giá trị tác động đến hành vi và tâm lý con người

Ví dụ như một số nguyên tắc thiết kế bao gồm sự cân bằng, tỷ lệ, đối xứng và nhịp điệu có thể mang lại cảm giác hài hòa. Mặt khác, màu sắc có logic rất đơn giản đằng sau chúng, màu càng ấm thì không gian càng trở nên nhỏ gọn. Màu sắc cũng có thể gợi lên cảm giác thoải mái hoặc kích thích giao tiếp. Bên cạnh đó, cường độ ánh sáng cũng có những ý nghĩa riêng của mình. Ánh sáng mờ cho thấy một không gian ảm đạm trong khi, ánh sáng tự nhiên kích thích sản xuất và khả năng phục hồi.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Cường độ và màu sắc của ánh sáng ảnh hưởng đến tâm trạng của người sinh sống và sinh hoạt trong đó

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Màu cam năng động mang đến sự tích cực cho không gian làm việc 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Còn màu xanh lại đại diện cho sự yên bình, thư thái

Không chỉ có thế, trong khi một số không gian làm tăng thêm sự lo lắng của người sinh sống thì những không gian khác lại gây ra cảm giác thanh thản. Trên thực tế, không phải lúc nào cũng dựa trên bằng chứng có thể cảm nhận được bằng giác quan như nhìn thấy hoặc chạm vào. Có rất nhiều yếu tố không dễ nhìn thấy nhưng vẫn có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi hoặc tâm trạng của chúng ta. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Các thiết kế có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và cảm xúc mà đôi khi con người không nhận ra 

Từ việc ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi con người, tâm lý học không gian cũng được thiết kế để tăng năng suất và hiệu quả cho các dự án thương mại như mang đến doanh thu lớn hơn trong các dự án bán lẻ hay tăng tốc phục hồi trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Tại tổ hợp sân bay thương mại Jewel Changi Airport tại Singapore, kiến trúc không gian tạo cảm giác luôn trong thời điểm ban ngày, khiến du khách dành nhiều thời gian ở nơi này hơn

Tuy nhiên, tâm lý học không gian chưa có nhiều tài liệu và hướng dẫn cụ thể. Vì thể các sáng tạo về tâm lý học không gian phụ thuộc nhiều vào sự nhạy bén và hiểu biết của kiến trúc sư. 

Bài viết: Tùng Dương

Tin liên quan

Bi kịch cuộc đời danh họa Van Gogh qua năm bức chân dung kinh điển của ông

Bi kịch, mâu thuẫn, và sóng gió là những từ ngữ phù hợp để nói về cuộc đời và sự nghiệp của Vincent Van Gogh – một trong những danh họa đắt giá bậc nhất thế giới. Danh tiếng của cây cọ người Hà Lan được căn cứ vào các họa phẩm mà ông đã thực hiện trong ba năm cuối của cuộc đời hội họa dài vỏn vẹn một thập kỷ.


Xem chi tiết: Bi kịch cuộc đời danh họa Van Gogh qua năm bức chân dung kinh điển của ông

Cái nhìn thoáng qua về lịch sử của chiếc quạt xếp Trung Quốc

Nếu ai đã từng có cơ hội đặt chân đến Trung Quốc vào những ngày hè nắng nóng, chắc hẳn sẽ rất quen thuộc với hình ảnh người người trên phố phe phẩy chiếc quạt xếp cầm tay để xua tan đi cái oi nóng của nắng hè. Song chiếc quạt giấy truyền thống của người Trung Quốc không chỉ là một công cụ hữu hiệu trong việc giải nóng, đây còn là một nét giá trị văn hóa quan trọng với lịch sử kéo dài tới 3000 năm của người Hoa.


Xem chi tiết: Cái nhìn thoáng qua về lịch sử của chiếc quạt xếp Trung Quốc

Chủ nghĩa Tượng trưng: Lối tiếp cận đầy ý vị trong Thơ ca và Hội họa giai đoạn chuyển giao thế kỷ

Khi chủ nghĩa Lãng mạn bị lấn át bởi chủ nghĩa Hiện thực nửa sau thế kỷ 19, chủ nghĩa Tượng trưng ra đời vào những năm cuối thế kỷ 19 như một sự phản kháng lại sự độc tôn của chủ nghĩa Hiện thực, quay lưng lại với trường phái Thi sơn và Tự nhiên.


Xem chi tiết: Chủ nghĩa Tượng trưng: Lối tiếp cận đầy ý vị trong Thơ ca và Hội họa giai đoạn chuyển giao thế kỷ

Gặp gỡ Theo van Gogh: Em trai của danh họa Vincent van Gogh, một trong những nhà buôn nghệ thuật quan trọng nhất lịch sử

Nhắc tới Theo van Gogh, nhiều người sẽ liên hệ ngay tới Vincent van Gogh mà ít ai biết rằng Theo van Gogh không chỉ là một hậu phương vững chắc, giúp quảng bá hội họa của Vincent, ông còn là một trong những nhà buôn nghệ thuật có tiếng tại Paris vào thế kỷ 19.


Xem chi tiết: Gặp gỡ Theo van Gogh: Em trai của danh họa Vincent van Gogh, một trong những nhà buôn nghệ thuật quan trọng nhất lịch sử

Nghệ thuật minh họa là gì và có điểm gì đặc biệt?

Nghệ thuật minh họa hay còn được biết đến qua thuật ngữ tiếng anh Illustration Art là gì và có điểm gì đặc biệt? Hôm nay, sẽ mang đến cho bạn một cái nhìn bao quát về bộ môn nghệ thuật này, đồng thời, giải mã một số ứng dụng phổ biến nhất của nó.


Xem chi tiết: Nghệ thuật minh họa là gì và có điểm gì đặc biệt?

Tổng hợp 5 công trình nhà Việt thiết kế theo Phong cách tối giản nổi bật trên Happynest

Những năm trở lại đây, phong cách tối giản (Minimalism) ngày càng được biết đến rộng rãi và đang trở thành một trong những phong cách thiết kế nội thất rất được ưa chuộng trong các gia đình Việt. Hãy cùng Happynest điểm lại 5 công trình thiết kế theo phong cách tối giản trong […]


Xem chi tiết: Tổng hợp 5 công trình nhà Việt thiết kế theo Phong cách tối giản nổi bật trên Happynest

Đốn tim với 5 tổ ấm Việt được thiết kế theo phong cách Scandinavian, đã ngắm là chẳng muốn rời mắt

Phong cách Scandinavian không chỉ được ứng dụng hoàn hảo tại các nước Bắc  u mà còn phát triển mạnh mẽ trong các thiết kế nhà Việt. Từ nhà phố đến các căn hộ, chung cư… rất nhiều gia đình Việt đã lựa chọn Scandinavian để biến căn nhà trở thành tổ ấm xinh đẹp, […]


Xem chi tiết: Đốn tim với 5 tổ ấm Việt được thiết kế theo phong cách Scandinavian, đã ngắm là chẳng muốn rời mắt

Growing House – Xu hướng xây nhà nhiều giai đoạn để phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu của gia chủ

Growing House – xây nhà theo từng giai đoạn được dự đoán sẽ là xu hướng nổi bật trong thiết kế và thi công nhà ở. Bạn hãy cùng Happynest khám phá những lợi ích của Growing House và những lưu ý khi chọn giải pháp này trong xây dựng nhà ở nhé! Growing house […]


Xem chi tiết: Growing House – Xu hướng xây nhà nhiều giai đoạn để phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu của gia chủ

Khách sạn Babylonstoren ở Nam Phi chính thức mở cửa Vườn gia vị

Supernormal thiết kế lớp học kiểu mới cho trung tâm giáo dục trẻ em ở Massachusetts

Phòng tắm sẽ trông như thế nào trong tương lai?

Ván gỗ: Sự khác nhau giữa gỗ MDF, MDP, Plywood và OSB

10 ý tưởng thông minh để trưng bày nồi và chảo trong bếp

Thiết kế cửa gỗ xoay giúp căn hộ ở São Paulo trở nên mềm mại hơn

Phân biệt Coverlet, Duvet, Quilt và Comforter

9 cách để tận dụng tối đa không gian sân hiên nhà bạn

Yusuke Seki với lột xác Bang & Olufsen Audio Kyoto

10 sắc đỏ rạng rỡ cho Powder Room (phòng tắm dành cho khách)