Hiện thực lập thể (Precisionism) là phong trào hội họa hiện đại bản địa đầu tiên ở Hoa Kỳ và là một đóng góp ban đầu của người Mỹ cho sự phát triển của Chủ nghĩa Hiện đại.

htlt-1

Charles DeMuth, “Modern Conveniences,” 1921

Ảnh: https://en.wikipedia.org/wiki/en:Columbus_Museum_of_Art

Vào thập niên 20 của thế kỷ 20, chủ đề công nghiệp hóa xuất hiện phổ biến trong tác phẩm của một bộ phận họa sĩ cấp tiến trên thế giới và đặc biệt là tại Mỹ. Một số phong trào nghệ thuật nổi bật được lấy cảm hứng từ công cuộc công nghiệp hóa phải kể đến là Art Deco - một trường phái nghệ thuật và trang trí mang tính chiết trung được bắt đầu tại thành phố Paris vào thập niên 20 và phát triển rộng khắp trên toàn thế giới trong thập niên  30 hay Mexican Muralism - Tranh tường Mexico, phong trào hội họa ra đời ở Mexico vào thập niên 20, gắn liền với một mục tiêu chính trị-xã hội: Thống nhất đất nước hậu Cách mạng Mexico. Bên cạnh những trường phái nghệ thuật vay mượn từ châu Âu, tại Mỹ còn xuất hiện một phong trào nghệ thuật bản địa với nguồn cảm hứng chủ đạo từ quá trình công nghiệp hóa mang tên: Hiện thực Lập thể (Precisionism).

Mặc dù còn chịu nhiều ảnh hưởng từ hội họa châu Âu, Hiện thực lập thể là phong trào hội họa hiện đại bản địa đầu tiên ở Mỹ và là một đóng góp ban đầu của người Mỹ cho sự phát triển của Chủ nghĩa Hiện đại. 

Ảnh hưởng từ châu Âu

htlt-2

Robert Delaunay, “La ville no. 2,” 1910 (Photo: Wikimedia Commons Public Domain)

Có thể khẳng định, Hiện thực Lập thể là phong trào hội họa hiện đại bản địa đầu tiên ở Mỹ. Tuy nhiên, nó được định hình từ hai trào lưu hội họa châu Âu là: Lập thể và Vị lai.  

Trường phái Lập thể được khởi xướng năm 1907 bởi hai danh họa Pablo Picasso và Georges Braque. Trong tác phẩm của họa sĩ lập thể, đối tượng được mổ xẻ, phân tích, và kết hợp lại trong một hình thức trừu tượng. Người họa sĩ không quan sát đối tượng ở một góc nhìn cố định mà sẽ quan sát từ nhiều góc độ khác nhau. Thông thường các bề mặt, các mặt phẳng giao với nhau không theo các quy tắc phối cảnh làm cho người thưởng thức khó cắt nghĩa được bức tranh. Áp dụng lối tiếp cận này, các họa sĩ hiện thực lập thể thường xuyên sử dụng những khối hình xiên, góc cạnh, và trừu tượng đan xen lẫn nhau trong tranh của mình. 

Chủ nghĩa Vị lai hay trường phái vị lai là một phong trào hội họa bắt đầu vào thế kỷ 20. Trường phái vị lai vứt bỏ truyền thống và tán dương thế giới hiện đại, đặc biệt là văn minh đô thị, máy móc và vận tốc, tương tự như trường phái hiện thực lập thể. Chủ nghĩa vị lai được ra đời tại Ý vào năm 1909 qua Bản Tuyên Ngôn Chủ Nghĩa Vị Lai do nhà lập luận nghệ thuật Filippo Tommaso Marinetti viết và đăng trên tạp chí Le Figaro ngày 20 tháng 2. Các họa sĩ vị lai đã mượn kỹ thuật điểm mảng màu của trường phái Ấn tượng và trường phái Lập thể để chồng chéo hình thức, nhịp điệu, màu sắc và ánh sáng, qua đó thể hiện một “cảm giác động” và tính đồng thời của các trạng thái cảm xúc, cấu trúc phức tạp của thế giới. Có thể nói, chủ nghĩa vị lai là một trào lưu nghệ thuật gây nhiều tranh cãi. Nó ca tụng tình yêu chóng vánh, sự mãnh liệt hung bạo, máy móc, sự khinh miệt phụ nữ và coi chiến tranh như một cách thanh lọc thế giới. Cùng với chủ nghĩa siêu thực, trào lưu này được biết đến với nhiều sự xung đột bên trong.

Những lối tiếp cận khác nhau của Hiện thực lập thể

htlt-3

Robert Delaunay, "La ville no. 2," 1910 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Đến năm 1920, cả trường phái Lập thể và Vị lai đều có một vị thế vững chắc toàn thế giới. Tuy không còn ở thời kỳ đỉnh điểm, các họa sĩ Hiện thực lập thể - cái tên được đặt bởi nhà sử học người Mỹ kiêm giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở Thành phố New York đã nhanh chóng khởi xướng trào lưu hội họa hiện đại bản địa đầu tiên tại Mỹ - Hiện thực lập thể.

Trên thực tế, trào lưu hiện thực lập thể không phải một trào lưu hội họa chính thức hay nói theo một cách khác, nó chưa từng được khai sinh một cách chính thức mà chỉ đơn thuần được khởi xướng bởi một nhóm họa sĩ cùng chung hứng thú với văn minh đô thị trong một công cuộc công nghiệp hóa.

Những tòa nhà cao chọc trời, những công xưởng lớn tại đô thị, và máy móc hiện đại là một số chủ đề xuất hiện phổ biến trong các tác phẩm hiện thực lập thể. Thông thường, hội họa hiện thực lập thể sẽ đi theo hướng trừu tượng, kết hợp nhiều vật thể với nhau để tạo nên các hình khối mới. 

Tiêu biểu là tác phẩm I Saw the Figure 5 in Gold bởi họa sĩ Charles Demuth phác họa một chiếc xe cứu hỏa lao vun vút trên phố sử dụng một nhóm hình khối đỏ và tập hợp những đường thẳng song song mà trên cùng là những con số 5 màu vàng bóng loáng. 

htlt-4

Charles Demuth, "I Saw the Figure 5 in Gold," 1928 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Một số họa sĩ khác lại có lối tiếp cận rõ ràng và bớt trừu tượng hơn. Nổi bật là họa sĩ Charles Sheeler với tác phẩm Conversation—Sky and Earth, khắc họa đập Hoover. Được vẽ theo một bức ảnh mẫu, tác phẩm thể hiện sự chú trọng của Sheeler tới chi tiết cũng như khả năng biến hóa những chủ đề tưởng như tầm thường trở thành một chủ đề đáng để vẽ trong hội họa.

"Hội họa là một tấm gương phản chiếu của thời đại," ông giải thích. "Ở thời đại này, tôn giáo đã không còn chiếm thế thượng phong. Xã hội hiện đại xoay quanh hơi thở đô thị và công cuộc công nghiệp hóa với sự ra đời của hàng loạt nhà máy, xí nghiệp, những tòa nhà chọc trời... Bởi vậy, hội họa cũng phải phản ánh những chuyển biến của thời đại."

htlt-6

Charles Sheeler, "Conversation – Sky and Earth," 1940 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Lối tiếp cận này chịu ảnh hưởng lớn từ nhiếp ảnh đương đại - qua loạt tác phẩm đột phá của Alfred Stieglitz và Paul Strand, hai nhiếp ảnh gia đã có công nâng tầm nhiếp ảnh trở thành một bộ môn nghệ thuật. Cụ thể hơn, các họa sĩ hiện thực lập thể đã học hỏi cách thức cắt cúp bức ảnh chuyên nghiệp của Stieglitz hay cách chọn chủ đề của Strand. "Thế giới của nghệ sĩ là vô tận," ông chia sẻ. "Nó có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu, rất xa hoặc ngay trước mắt."

Di sản

htlt-7

Georgia O’Keeffe, "Blue and Green Music," 1921 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Phong trào Hiện thực lập thể tiếp tục phát triển tại Mỹ tới thập niên 40, khi mà Thế Chiến thứ II nổ ra và buộc người Mỹ phải suy lại lại về mặt trái của công nghiệp. Trong khi Demuth, Sheeler, và một số ít họa sĩ khác vẫn trung thành với phong trào này, một số khác bao gồm Georgia O’Keeffe, đã thay đổi lối tiếp cận của mình và chuyển hướng sang những chủ đề khác. 

Mặc dù không thực sự phổ biến, hiện thực lập thể vẫn có những ảnh hưởng nhất định lên một số phong trào hội họa thành công khác. Ví dụ như hội họa Đại chúng xoay quanh cuộc sống thường ngày; trường phái Trừu tượng được xây dựng dựa vào lối tiếp cận chủ đề theo hướng tối giản của hiện thực lập thể; phong cách Tối giản với chủ đề công nghiệp, thể hiện qua những tác phẩm từ bê tông, cốt thép.

Mặc dù bị lấn lát khá nhiều bởi các trào lưu hội họa này, sự tồn tại của hiện thực lập thể là minh chứng rõ nhất cho tầm quan trọng và ý nghĩa lâu dài của nó.

Tin liên quan

Bi kịch cuộc đời danh họa Van Gogh qua năm bức chân dung kinh điển của ông

Bi kịch, mâu thuẫn, và sóng gió là những từ ngữ phù hợp để nói về cuộc đời và sự nghiệp của Vincent Van Gogh – một trong những danh họa đắt giá bậc nhất thế giới. Danh tiếng của cây cọ người Hà Lan được căn cứ vào các họa phẩm mà ông đã thực hiện trong ba năm cuối của cuộc đời hội họa dài vỏn vẹn một thập kỷ.


Xem chi tiết: Bi kịch cuộc đời danh họa Van Gogh qua năm bức chân dung kinh điển của ông

Cái nhìn thoáng qua về lịch sử của chiếc quạt xếp Trung Quốc

Nếu ai đã từng có cơ hội đặt chân đến Trung Quốc vào những ngày hè nắng nóng, chắc hẳn sẽ rất quen thuộc với hình ảnh người người trên phố phe phẩy chiếc quạt xếp cầm tay để xua tan đi cái oi nóng của nắng hè. Song chiếc quạt giấy truyền thống của người Trung Quốc không chỉ là một công cụ hữu hiệu trong việc giải nóng, đây còn là một nét giá trị văn hóa quan trọng với lịch sử kéo dài tới 3000 năm của người Hoa.


Xem chi tiết: Cái nhìn thoáng qua về lịch sử của chiếc quạt xếp Trung Quốc

Chủ nghĩa Tượng trưng: Lối tiếp cận đầy ý vị trong Thơ ca và Hội họa giai đoạn chuyển giao thế kỷ

Khi chủ nghĩa Lãng mạn bị lấn át bởi chủ nghĩa Hiện thực nửa sau thế kỷ 19, chủ nghĩa Tượng trưng ra đời vào những năm cuối thế kỷ 19 như một sự phản kháng lại sự độc tôn của chủ nghĩa Hiện thực, quay lưng lại với trường phái Thi sơn và Tự nhiên.


Xem chi tiết: Chủ nghĩa Tượng trưng: Lối tiếp cận đầy ý vị trong Thơ ca và Hội họa giai đoạn chuyển giao thế kỷ

Gặp gỡ Theo van Gogh: Em trai của danh họa Vincent van Gogh, một trong những nhà buôn nghệ thuật quan trọng nhất lịch sử

Nhắc tới Theo van Gogh, nhiều người sẽ liên hệ ngay tới Vincent van Gogh mà ít ai biết rằng Theo van Gogh không chỉ là một hậu phương vững chắc, giúp quảng bá hội họa của Vincent, ông còn là một trong những nhà buôn nghệ thuật có tiếng tại Paris vào thế kỷ 19.


Xem chi tiết: Gặp gỡ Theo van Gogh: Em trai của danh họa Vincent van Gogh, một trong những nhà buôn nghệ thuật quan trọng nhất lịch sử

Nghệ thuật minh họa là gì và có điểm gì đặc biệt?

Nghệ thuật minh họa hay còn được biết đến qua thuật ngữ tiếng anh Illustration Art là gì và có điểm gì đặc biệt? Hôm nay, sẽ mang đến cho bạn một cái nhìn bao quát về bộ môn nghệ thuật này, đồng thời, giải mã một số ứng dụng phổ biến nhất của nó.


Xem chi tiết: Nghệ thuật minh họa là gì và có điểm gì đặc biệt?

Tổng hợp 5 công trình nhà Việt thiết kế theo Phong cách tối giản nổi bật trên Happynest

Những năm trở lại đây, phong cách tối giản (Minimalism) ngày càng được biết đến rộng rãi và đang trở thành một trong những phong cách thiết kế nội thất rất được ưa chuộng trong các gia đình Việt. Hãy cùng Happynest điểm lại 5 công trình thiết kế theo phong cách tối giản trong […]


Xem chi tiết: Tổng hợp 5 công trình nhà Việt thiết kế theo Phong cách tối giản nổi bật trên Happynest

Đốn tim với 5 tổ ấm Việt được thiết kế theo phong cách Scandinavian, đã ngắm là chẳng muốn rời mắt

Phong cách Scandinavian không chỉ được ứng dụng hoàn hảo tại các nước Bắc  u mà còn phát triển mạnh mẽ trong các thiết kế nhà Việt. Từ nhà phố đến các căn hộ, chung cư… rất nhiều gia đình Việt đã lựa chọn Scandinavian để biến căn nhà trở thành tổ ấm xinh đẹp, […]


Xem chi tiết: Đốn tim với 5 tổ ấm Việt được thiết kế theo phong cách Scandinavian, đã ngắm là chẳng muốn rời mắt

Growing House – Xu hướng xây nhà nhiều giai đoạn để phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu của gia chủ

Growing House – xây nhà theo từng giai đoạn được dự đoán sẽ là xu hướng nổi bật trong thiết kế và thi công nhà ở. Bạn hãy cùng Happynest khám phá những lợi ích của Growing House và những lưu ý khi chọn giải pháp này trong xây dựng nhà ở nhé! Growing house […]


Xem chi tiết: Growing House – Xu hướng xây nhà nhiều giai đoạn để phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu của gia chủ

Khách sạn Babylonstoren ở Nam Phi chính thức mở cửa Vườn gia vị

Supernormal thiết kế lớp học kiểu mới cho trung tâm giáo dục trẻ em ở Massachusetts

Phòng tắm sẽ trông như thế nào trong tương lai?

Ván gỗ: Sự khác nhau giữa gỗ MDF, MDP, Plywood và OSB

10 ý tưởng thông minh để trưng bày nồi và chảo trong bếp

Thiết kế cửa gỗ xoay giúp căn hộ ở São Paulo trở nên mềm mại hơn

Phân biệt Coverlet, Duvet, Quilt và Comforter

9 cách để tận dụng tối đa không gian sân hiên nhà bạn

Yusuke Seki với lột xác Bang & Olufsen Audio Kyoto

10 sắc đỏ rạng rỡ cho Powder Room (phòng tắm dành cho khách)